Iedereen is GoedVolk: ‘Planten verdienen meer waardering’

HEUVELRUG Zo nu en dan hoor ik een nieuw woord dat blijft hangen. Dit jaar was dat ‘plantenblindheid’. Plantenblindheid kun je omschrijven als: (1) het niet opmerken van plantensoorten in de omgeving, (2) het niet onderkennen van het belang van planten, of (3) het onvermogen om de schoonheid van planten te zien. Plantenblindheid heeft nog geen Nederlandse Wikipedia pagina – overigens wel in achttien andere talen, waaronder Frans, Duits en Engels. Veel mensen lijden aan plantenblindheid. Vergeleken met iemand uit de steentijd, voor de overleving afhankelijk van de kennis van eetbare, geneeskrachtige en giftige planten, zouden wij allen plantenblind zijn, op een enkele expert na.

door Jana Verboom

We wonen in een groene gemeente, maar veel van dat groen is erg eenzijdig. Er is nauwelijks verscheidenheid aan planten – biodiversiteit – en dat is nodig voor verscheidenheid van dieren. Veel weilanden zijn fel groen, maar dat komt door één soort raaigras waar boeren graag hun koeien mee voeden. Als gevolg van deze monocultuur is er voor de meeste insecten geen eten: geen bij of vlinder vindt er nectar. Het platteland wordt steeds soortenarmer. Maar door onze plantenblindheid beseffen de meeste mensen dat amper. Zelfs in een natuurgebied, met meer tinten groen, beschouwt men het groen als een decor voor fiets- of wandeltocht. Individuele plantensoorten worden niet herkend of gezien. Ook dat is plantenblindheid. Tijdens de ‘Soortenchallenge Gemeente Utrechtse Heuvelrug’ werden 568 verschillende plantensoorten ingevoerd, maar dat is nog maar een fractie van het totaal aantal soorten dat er voorkomt. Zelf ken ik heus niet alle 1000+ soorten maar ik kan de planten soms ‘lezen’. Nu zie ik bijvoorbeeld veel beuken die vol hangen met beukennootjes maar als gevolg van de droogte nog weinig blad hebben. Ik weet dat deze bomen nu investeren in het produceren van nakomelingen: een teken dat het niet goed met ze gaat. Voordat je het loodje legt kun je maar beter zorgen voor nageslacht.

Ik zag eens een mevrouw met een onkruidbrander de stoepplantjes wegbranden. Het waren bescheiden plantjes en je had er als wandelaar geen last van. Zou ze een hekel aan planten hebben? Planten zijn nuttig! Ons voedsel bestaat grotendeels uit planten, en de dieren die we eten, eten planten. Zonder planten geen voedsel. Planten nemen de CO2 op die wij uitademen en geven ons zuurstof. Plantenwortels voorkomen bodemerosie en zorgen voor opname van regenwater: ze voorkomen wateroverlast. Planten inspireren ons tot uitvindingen, zoals klittenband: afgekeken van een plant. Planten verdienen waardering. We kunnen beginnen wat meer verscheidenheid toe te laten. Mag een strak gemaaid gazon wat langer groeien zodat er bloemen kunnen bloeien waar bestuivers nectar en stuifmeel kunnen halen? Neem de Paardenbloem. Voor onze bestuivende insecten is dit een belangrijke plant. ,,Als de paardenbloemen bloeien gaan de bijenvolken groeien”, zeggen imkers. Toch ziet menigeen ze als onkruid. Tegen de mevrouw met de onkruidbrander zou ik willen zeggen: ga eens door de knieën en kijk eens naar de verscheidenheid aan vormen en tinten. Misschien zou ze van haar plantenblindheid genezen worden, en de stoepplantjes koesteren.

iedereenisgoedvolk.nl