Iedereen is GoedVolk: ‘Rewilding’ ofwel natuurontwikkeling
24 november 2025 om 12:00 Natuur en milieu Iedereen is GoedVolk Nieuws uit de Utrechtse HeuvelrugHEUVELRUG Wat is er fijner dan een wandeling door een stukje ongerepte natuur waar je niemand tegenkomt? Na een drukke werkweek is dit de plek waar ik het beste oplaad. Als landschapsarchitect, werkzaam bij een ecologisch adviesbureau, vraag ik me vaak af of ik zo’n fijn stuk natuur kan ontwerpen. Waar moet een stukje natuur aan voldoen in mijn ogen en wat maakt dat het kan ‘overleven’? En waarom is natuur of biodiversiteit zo belangrijk?
door Arda van Helsdingen
De betekenis van natuur voor de mens is vaak gespreksstof. Het woord biodiversiteit wordt nu veel gebruikt als we het over de staat van de natuur hebben. Simpel gezegd betekent biodiversiteit soortenrijkdom. Als soorten verdwijnen en als ecosystemen daardoor verarmen heeft dat een effect op onze omgeving. Zo hebben we insecten nodig voor bestuiving en bescherming van onze gewassen. Daarnaast zorgt de aanwezigheid van allerlei soorten voor balans in onze leefomgeving zodat we minder snel heftige overlast van plagen hebben, zoals bij de eikenprocessierups. Als mens zijn we onderdeel van het ecosysteem aarde en de kwaliteit daarvan is essentieel voor onze samenleving. De biodiversiteit is in dit opzicht dus van direct belang voor onze gezondheid. Ook voor ons gevoel is natuur belangrijk. Onderzoek heeft aangetoond dat alleen al het kijken naar levend groen helpt om je beter te voelen. Bovendien nodigt groen mij uit om te bewegen.
NATUUR VERSTERKEN
Volgens Naturalis is de biodiversiteit op land met 27% achteruitgegaan sinds 1990. Wat kunnen we doen? Je kan hier op verschillende niveaus naar kijken. Voor de Utrechtse Heuvelrug betekent het dat we kwetsbare gebieden beschermen en zo min mogelijk verstoren met menselijke activiteiten, zoals honden uitlaten of verkeer. In de gebieden daaromheen wil je juist dat mensen van de natuur kunnen genieten, zodat we ons er ook mee verbinden en ons verantwoordelijk voelen om het te beschermen. Deze natuur mag goed bereikbaar zijn. Voor dieren is het belangrijk dat ze kunnen verplaatsen tussen rustige gebieden. Dat betekent dat in gebieden rondom de natuur, veel ruimte blijft voor dieren en dat er routes zijn tussen natuurgebieden. Dieren kunnen schuilen en eten zoeken in hagen en bosjes, akkerranden en sloten. Elk rommelhoekje met wat bladeren op een erf of in je tuin kan daarbij helpen.
De natuur zijn gang laten gaan
’WILDING’
De natuur z’n gang laten gaan in een gebied, gaat nog een stapje verder. We maken een nieuw natuurgebied door voorwaarden te scheppen voor natuurontwikkeling in plaats van het van tevoren gedetailleerd in te richten en we laten de kringloop zijn gang gaan. De uiterwaarden van de rivieren zijn een mooi voorbeeld. Rivieren kregen meer ruimte door uiterwaarden open te stellen voor hoogwater. Daardoor ontstonden er allerlei overgangen van nat naar droog of van zand naar klei, wat interessant is voor verschillende soorten. Op een boerderij of in je tuin kan je ook bijdragen aan natuurversterking. Hoe minder je ingrijpt, hoe meer natuur ontstaat.
De film ‘Wilding’, die op woensdag 26 november te zien is in het Cultuurhuis in Doorn, toont hoe een landgoed met intensieve landbouw meer ruimte aan natuurlijke processen geeft en wat er dan allemaal voor hoopgevends ontstaat. We gaan ook in gesprek met schrijver en illustrator Jeroen Helmer, die tevens zijn prijswinnende boek ‘Wildernis in eigen land’, zal signeren. Hierin staan natuurlijke processen prachtig uitgebeeld.
