
Iedereen is GoedVolk: Hoezo, tuin winterklaar maken?
18 oktober 2025 om 11:00 Natuur en milieu Iedereen is GoedVolkHEUVELRUG Het is weer herfst en dat betekent voor velen van ons met een tuin of balkon: de boel winterklaar maken! Maar wat betekent dat eigenlijk en waar doe je het voor?
door Mirjam van Zweeden
We zijn gewend aan snoeien en schoffelen in de tuin zodat we netjes de winter ingaan. Ik ga in onze tuin juist minder opruimen zodat insecten en kleine dieren ook beschutting kunnen vinden om te overwinteren. Sinds 2021 ben ik actief in mijn eigen wijk om te stimuleren dat meer mensen de natuur vooruithelpen met hun tuin en dat zij met de aanleg rekening houden een warmer klimaat. Vanaf 2023 organiseren we met een werkgroep van GoedVolk de Open Heuvelrugtuinenroute UH waarbij je op de laatste zaterdag van juni andere natuurlijk aangelegde tuinen kan kijken. Door het jaar heen groeien we zelf mee in wat we per seizoen kunnen doen en laten.
Binnenkort ga ik biobollen planten. Ook het minder snoeien en opruimen geeft al resultaat; in de uitgebloeide stengels van het muskuskaasjeskruid en de kogeldistels zie ik insecten en een spinnenweb. In een hoekje van het terras onder de klimop waar ik blaadjes en takjes heb laten liggen heeft een egel een klein rond nestje gemaakt. Wat zien Sjoert Pegge en Gerda Schregardus uit onze werkgroep in hun tuin?
RUPSEN
Pegge: ,,Ik had met gemak de wilde marjolein kunnen snoeien. Die is uitgebloeid, houtig en compleet uit model. Precies in het midden van deze uitgebloeide planten hangt echter het eicocon van een wespspin. Gelukkig had ik het op tijd door en hangt de cocon er nu nog steeds. Er zijn ook nog best wat soorten nachtvlinders die als rups de hele winter door nog eten aan onze planten. Weet je dat je naast de rupsen in je eigen tuin ook overwinterende poppen kunt vinden? Schoffelen maakt ze kapot omdat veel rupsen op of net onder de grond verpoppen. Dit jaar hadden wij een rups van een kolibrievlinder in onze rupsenkast. De rups was ineens weg en bleek als pop één centimeter onder de grond te zitten. Eigenlijk durf ik bepaalde delen van de tuin niet meer te betreden omdat ik daar dit jaar meerdere rupsen van bijvoorbeeld de zeldzame helmkruidvlinder heb losgelaten. Die zullen daar ergens op of in de grond verstopt zitten als pop. Ik zoek ook naar bepaalde soorten zweefvliegen die zich verstoppen tussen de planten en daar overwinteren. Hun larven zijn straks weer uitstekende natuurlijke bladluizenbestrijding!”
DODE STENGELS
Schregardus: ,,Ik zie in mijn tuin nog mooie rode en paarse tonen van de asters, sedum en perzikkruid. De laatste bijen genieten vooral van de sedumplanten. De tuin gaat in rust en mijn tuinwerkzaamheden gaan op een heel laag pitje. Nog één keer grasmaaien en dan pas eind juni weer. In het gras hark ik de bladeren weg, maar verder laat ik ze tussen de planten liggen. De uitgebloeide teunisbloemen en dode stengels laat ik staan voor de insecten, vogels en decoratie. Uitgebloeide planten, bladeren en takjes zijn ook nog eens goed voor de bodem. Slakken eten ervan, maar ook wormen. De bodem krijgt zo meer structuur en uiteindelijk zorgt het er ook voor dat de bodem minder snel uitdroogt.”
We verheugen ons nu al op de winter. Komt de goudvink dit jaar komen wat eten van de knoppen aan de struiken en komt de appelvink weer zonnebloempitten pikken op onze voederplank? Wie doet er mee om de natuur te helpen in de herfst en winter?












