Maand van de Geschiedenis: ‘Indië verloren, rampspoed geboren!’

DRIEBERGEN Museum Militaire Traditie in Driebergen besteedt in het kader van de Maand van de Geschiedenis met als thema ‘Wat een ramp!’ onder de titel ‘Indië verloren, rampspoed geboren!’ aandacht aan een omstreden stukje Nederlandse geschiedenis uit de jaren 1945-1950.

Als in augustus 1945 de Japanners in Nederlands-Indië capituleren, wil Nederland zich zo spoedig mogelijk opnieuw meester maken van de geliefde kolonie. Groot is de teleurstelling als blijkt dat Indië onafhankelijk wenst te worden en de daad bij het woord voegt. Nederland wil de orde in Indië herstellen, dat wil zeggen: orde, zoals Nederland het wil. Een leger van ruim tweehonderdduizend man bleek in de oorlog die toen volgde, niet in staat om de gigantische kolonie onder controle te krijgen. Indonesië werd onafhankelijk. In 1949 volgde de soevereiniteitsoverdracht.

De economische gevolgen zouden catastrofaal zijn. Immers: ‘Indië verloren, rampspoed geboren’. Achteraf is gebleken dat het, financieel gezien, allemaal wel meeviel. Zelfs na 5 december 1957, toen de Indonesische president Soekarno alle Nederlandse bedrijven de facto nationaliseerde. Zo kwam er acht jaar na de soevereiniteitsoverdracht een einde aan een eenzijdige geldstroom richting Nederland en moesten vijftigduizend Nederlanders na hun gedwongen vertrek uit de voormalige kolonie nieuw emplooi in Nederland zoeken. Dat vonden ze in een, mede door de Amerikaanse Marshallhulp, toen sterk opbloeiende geïndustrialiseerde, voornamelijk op Europa gerichte economie. Die kwam zelfs het verlies van drie miljard gulden aan in Indonesië geïnvesteerd Nederlands kapitaal snel te boven. ‘Indië verloren, rampspoed geboren!’? Integendeel, economen beweerden al in de vijftiger jaren, dat de wederopbouw van de Indische economie juist ten koste was gegaan van de wederopbouw in Nederland.

De expositie is te bezoeken op woensdag van 9-17 uur en op zaterdag van 13-17 uur. Museum Militaire Traditie is te vinden aan de Van Rijckevorselstraat 2 in Driebergen. Meer info op museummilitairetraditie.nl