Wim Oolbekkink, pleitbezorger van Utrechtse Heuvelrug Plasticvrij – 2026.
Wim Oolbekkink, pleitbezorger van Utrechtse Heuvelrug Plasticvrij – 2026. Erwin Hollestelle

Iedereen is GoedVolk: ‘Pak het probleem bij de bron aan’

20 april 2023 om 10:54 Duurzaamheid Iedereen is GoedVolk

HEUVELRUG Het is alweer een aantal jaar geleden dat burgerinitiatief GoedVolk de campagne Utrechtse Heuvelrug plasticvrij lanceerde. Het plasticvrij festival (2019) en een tweetal plasticvrij dialogen (2020 en 2021) waren in zekere zin voorbereidingen op de stap die in 2022 werd gezet. Stichting Nationaal Park Utrechtse Heuvelrug nam de handschoen op en startte samen met GoedVolk en Stichting SBI in 2022 een serieus onderzoek naar de haalbaarheid en implementatie van de ambitie om de Utrechtse Heuvelrug in 2026 vrij van plastic en zwerfafval te krijgen.

Landgoedeigenaren, terrein beherende organisaties (TBO’s) als Het Utrechts Landschap en Staatsbosbeheer en de verschillende gemeenten die een deel van de Heuvelrug tot hun grondgebied rekenen, deden mee aan dit onderzoek en leverden een bijdrage aan het plan van aanpak. Het plan van aanpak volgt de metafoor van de waterkraan. Als plasticverpakkingen voor eenmalig gebruik (ook wel wegwerpverpakkingen, single used plastic of SUP genoemd) overal verkrijgbaar zijn, is het gevaar groot dat het - net als water dat uit de kraan stroomt - de Heuvelrug overstroomt en overal teruggevonden wordt. De enthousiaste prikkersgilden zijn dan trouw aan de metafoor en ‘dweilen met de kraan open’. Wel met eer van hun werk, maar uiteindelijk onbevredigend. Daarom werkt het plan van aanpak op drie plaatsen en met drie verschillende groepen aan oplossingen. Hoe word je onderdeel van de oplossing?

DRAAI DE KRAAN DICHT

Door de kraan een stukje dichter te draaien, verklein je de toestroom van zwerfafval. Het dweilen wordt een stuk minder uitzichtloos wanneer je ziet dat iemand bezig is de kraan dicht te draaien. Je pakt het probleem dus letterlijk bij de bron aan. En wat is de bron van zwerfafval? In de meeste gevallen - het prikkersgilde kan het bevestigen - de supermarkt en de snackbar. Snoepzakjes, patatbakjes, blikjes en plasticflesjes enz. Retailers worden onderdeel van de oplossing wanneer ze meer afvalvrije producten, of producten in herbruikbare verpakking gaan verkopen. Het verbod op wegwerpbekers en maaltijdverpakkingen dat per 1 juli 2023 ingaat zorgt ook voor een vermindering van de toestroom. En voor blikjes en plasticflesjes worden we inmiddels geholpen door de statiegeldregeling en het daarbij gewenste gedrag van de consument om het in te leveren. De verwachting is dat we dat soort afval minder gaan aantreffen.

NEEM JE VERANTWOORDELIJKHEID

Dat is de brug naar de tweede plek waar gewerkt kan worden aan de oplossing: het gedrag van consumenten en bezoekers. Sturen op duurzamer gedrag kan door informatiecampagnes op scholen en op plekken waar single used plastics nog verkocht worden. Opruimen, door het optimaal organiseren en coördineren van opruimactiviteiten en het verzamelen van monitoringinformatie kan de komende jaren tot 2026 de dalende lijn zichtbaar worden gemaakt. Zodanig dat we in 2026 kunnen vieren dat Nationaal Park Utrechtse Heuvelrug plasticvrij is. Ik kijk nu al uit naar dat feestje. Word je ook onderdeel van de oplossing?

Kijk voor meer informatie op www.iedereenisgoedvolk.nl/uh-plasticvrij-2026.

Door Wim Oolbekkink
Programmadirecteur Stichting SBI/Landgoed Zonheuvel en aanjager van SDG house Utrechtse Heuvelrug.

advertentie
advertentie