Fotografie is een jonge techniek in vergelijking met bijvoorbeeld de schilder-, teken- en grafische kunsten. Je zou kunnen zeggen dat de snelle registratie van een beeld net op tijd is uitgevonden; op een breukvlak in de tijd. Rond de komst van de fotografie was er een opleving van de oude romantische normen en waarden. Dat betekende binnen de beeldende kunsten een herwaardering voor al eeuwen gebezigde onderwerpen: ruïnes, landschappen, panorama’s, stadsgezichten en ook het geschilderde portret. Maar zo’n statig geschilderd portret was alleen weggelegd voor de rijken en dus was de gewone burger erg geïnteresseerd in de mogelijkheden van de fotografie.

ONTWIKKELING Binnen twintig jaar na de uitvinding werd fotografie al gebruikt voor het vastleggen van reizen, voor het illustreren van boeken en het registreren van producten voor zakelijke doeleinden. Plotseling was het mogelijk om stadsgezichten uit New York te bekijken, maar ook de Engelse koningin Victoria liet zich portretteren. Zo konden al haar onderdanen, zelfs die in de verste uithoeken van haar koninkrijk, nu met eigen ogen zien hoe hun vorstin eruitzag.

Fotografie veranderde de wereld voorgoed en de talloze nieuwe mogelijkheden van de camera maakten vooral fotografie buiten de deur eenvoudiger. Voorheen was het voor de fotograaf immers een hoop gedoe en gesjouw om zijn omvangrijke apparatuur te verplaatsen. Het kleine toverdoosje van Kodak, het zogenaamde ‘Boxje’, bracht het fotograferen als hobby binnen het bereik van iedereen.

HERHALING In de tweede helft van de vorige eeuw ontwikkelde de fotografie zich tot zelfstandige discipline binnen de beeldende kunsten. Een van de afstudeervakken in de kunstopleiding van Roel Berg uit Driebergen was fotografie, een techniek die hij graag gebruikt in samenwerking met andere beeldende vormen. Roel Berg kennen we van zijn prachtige houten objecten en deelname aan allerlei culturele evenementen. Zijn foto ‘Anne’ is een fraai voorbeeld van de fotografie als zelfstandig medium, vrij van iedere vorm van toegepast gebruik. Zelf meldt hij erover: ,,…. Herhaling, ritme, licht, schaduw en werkelijkheid zijn al jaren uitgangspunten voor mijn werk. Vaak ervaar ik foto's als registraties van het moment, voor mij niet spannend genoeg. Ik wil meerdere lagen toevoegen, het beeld spannender maken zodat er voor de kijker iets te raden valt. Dit was het uitgangspunt van de foto ‘Anne’."

De foto is gemaakt met een Canon EOS 1000D met een 17-70 mm lens. Diafragma f4, sluitertijd 1/60. ISO 400. Brandpunt 70mm. De foto is in kleur genomen en in Photoshop omgezet in zwart-wit.

‘Zolang de ingezonden voorraad strekt’ is deze column een podium voor fotografie in zwart-wit. U mag alles inzenden, mits in Jpg en ca. 1 Mb. Graag erbij vermelden: uw naam en woonplaats, de gegevens over de foto en uw camera en wat u verder wilt melden over het onderwerp.

Inzenden naar: kunstenvliegwerk@caiway.nl

door Nicole van der Schaaf