Iedereen is GoedVolk: ‘Samen werken aan oplossingen die werken’

HEUVELRUG Wie het principe van co-creatie eenmaal begrijpt, kan er niet meer omheen. In een samenleving waarin ontwikkelingen elkaar razendsnel opvolgen en de gevolgen van verkeerde besluiten groot kunnen zijn, schieten traditionele werkwijzen vaak tekort. De tijd dat we ingewikkelde vraagstukken overlieten aan een handjevol bestuurders of deskundigen ligt achter ons.

door Erwin Hollestelle

Inmiddels is de samenleving bevolkt met mensen met diepgaande kennis op talloze terreinen: van waterkwaliteit tot stadsplanning, van biodiversiteit tot gedragspsychologie. Dankzij de brede toegankelijkheid van het (hoger) onderwijs in de afgelopen decennia beschikken veel meer mensen dan vroeger over specialistische kennis én over de wens om actief bij te dragen aan hun eigen leefomgeving. Dat vraagt om andere manieren van samenwerken. Om een overheid die de kennis en ervaring van inwoners en professionals actief betrekt — niet als bijzaak, maar als uitgangspunt.

GEFASCINEERD DOOR SAMENWERKING

Zelf studeerde ik sociale en organisatiepsychologie. Tijdens mijn studie raakte ik gefascineerd door samenwerking, en vooral: door wat er mis kan gaan. Eén van mijn docenten, Evert van de Vliert, deed onderzoek naar conflictgedrag. Hij leerde ons dat er al sprake kan zijn van een conflict als één van de twee partijen zich dwarsgezeten voelt — zelfs als de ander zich van geen kwaad bewust is. Die les heeft me nooit meer losgelaten. Net als het conflictstijlenmodel van Thomas & Kilmann, waarin duidelijk wordt hoe mensen vaak vervallen in vechten of toegeven. In het beste geval leidt dat tot een compromis. Maar een compromis is zelden de beste oplossing — het is een middenweg die beide partijen nét niet tevreden stelt.

VOORUITGANG DOOR LOSLATEN EIGEN GELIJK

Echte vooruitgang ontstaat als partijen hun eigen gelijk durven loslaten en samen zoeken naar wat ieder nodig heeft. Dan verschuift de focus van ‘wat wil ik’ naar ‘wat hebben wij samen nodig’. Pas dan ontstaat ruimte voor échte oplossingen — oplossingen die recht doen aan verschillende belangen, én aan de complexiteit van het vraagstuk. 

In mijn werk als organisatieadviseur en interim-manager zie ik dagelijks hoe hard deze houding nodig is. Veel van de opgaven waar we regionaal voor staan — denk aan klimaatadaptatie, woningbouw, energietransitie, leefbaarheid of gezondheid — zijn zó verweven met elkaar, dat niemand in z’n eentje de oplossing kan bedenken. Niet de overheid, niet het bedrijfsleven, en ook niet de burger. Alleen samen kan het lukken. Ik houd ervan om na te denken over de grote vragen van deze tijd. Hoe bouwen we een samenleving die recht doet aan de mensen van nu, én aan de generaties na ons? Hoe zorgen we ervoor dat wat we vandaag verzinnen, ook morgen nog werkt? Co-creatie is geen luxe of modeterm. Het is bittere noodzaak. Alleen als we samen leren zoeken, luisteren en bouwen, vinden we oplossingen die kloppen. Niet alleen op papier, maar ook in de praktijk.

Kijk voor meer informatie op www.iedereenisgoedvolk.nl