Tijdlijn van de natuurramp met de valwind - Deel 1: 18 juni 2021
18 juni 2026 om 17:22 Natuur en milieu Nieuws uit Leersum Tips van de redactieLEERSUM Op 18 juni 2021 trof uit het niets een zeer krachtige valwind Leersum, Valkenheide en een klein deel van Maarsbergen. In één klap stortte er behalve die keiharde wind een enorme hoeveelheid regen en ijs naar beneden, waarna dit zich horizontaal boven het aardoppervlak verspreidde. Mensen binnen en buiten vreesden voor hun leven, hun dieren, hun huizen en andere bezittingen. In slechts één minuut gingen er naar schatting ruim 75.000 bomen om, op mensen, op auto’s, op huizen en andere bezittingen. Ondanks zware beproevingen, zoals beknellingen onder bomen, vielen er geen doden. Vandaag, donderdag 18 juni 2026, is het precies vijf jaar later. Nieuwsblad De Kaap duikt in het recente verleden.
door Edith Hazelzet
Het hevige noodweer, dat gepaard ging met windstoten van boven de 150 kilometer per uur, was in de wijde omgeving te zien en te voelen. Het zwaarst getroffen werden Leersum-Noord, het Lombokbos, Valkenheide, de landgoederen Zuylestein, Broekhuizen en Maarsbergen.
De aanblik van Leersum en omgeving werd door de valwind blijvend veranderd. Desondanks overheersen onder de inwoners gevoelens van saamhorigheid, en vooral ook van dankbaarheid richting hulpverleners en elkaar, en naar de gemeente die zo voortvarend het groen herstelde, waar mogelijk. Hoe fijn en bijzonder is het, dat we niet elk jaar op 18 juni kransen hoeven leggen bij een monument om slachtoffers te herdenken? Dat had meer voor de hand gelegen. Bij andere valwinden en stormen met veel minder schade vielen herhaaldelijk dodelijke slachtoffers te betreuren.
Geen doden - dat was het absolute wonder van de valwind voor iedereen die deze natuurramp meemaakte, of die als hulpverleners, familie of vrienden de gevolgen ervan aanschouwden.
TIJDLIJN 18 JUNI 2021 PLUS NACHT
17.22 uur: Valwind gedurende ± 1 minuut
17.24 uur: Eerste meldingen bij centrale meldkamer van aanrijdingen met letsel en stormschade
17.30 uur: Eerste waarneming vanuit VRU verkenningsvliegtuigje van omvang ramp door Leersumse postcommandant van de brandweer
>17.40 uur: Bevelvoerders en manschappen van de Leersumse Vrijwillige Brandweer bereikten met grote moeite de kazerne
Toestand N226 (Maarsbergseweg) chaotisch, weg op vele plaatsen geblokkeerd plus auto’s getroffen door bomen
17.45 uur: Eerste ambulance met grote vertraging richting Leersum, later gevolgd door negen andere plus tweetraumahelikopters. Officieel geregistreerd waren er negen gewonden, in werkelijkheid waren het er meer
Eerste uur: Al heel snel 250 meldingen PRIO 1 (levensbedreigend) + PRIO 2
17.50 uur: Opschaling naar GRIP 1 voor coördinatie van de hulpverlening
De lokale vrijwillige brandweer kon geen enkele melder bereiken om hulp te verlenen, en ging in het dorp - geholpen door inwoners, hoveniers, boeren etc - aan twee kanten wegen vrij zagen zodat aanvullende hulp van buitenaf Leersum in kon komen
Eerste ramptoeristen gesignaleerd en weggestuurd door twee professionele verkeersregelaars uit Leersum, die uit eigen beweging meteen het verkeer gingen regelen om de hulpverlening te faciliteren
>18.00 uur: Eerste medewerkers van gemeente zijn aanwezig waaronder groenbeheer en burgemeester
Meerdere helikopters van politie en Defensie in de lucht met warmtebeeldcamera’s om te zoeken naar slachtoffers en om hulpverleners te navigeren richting getroffenen
18.17 uur: Opschaling naar GRIP 2. naar schatting waren er ruim vierhonderd hulpverleners actief van brandweer, politie, ambulance, naast honderden inwoners, boeren, hoveniers en aannemers. Meer dan veertig brandweerkazernes in de hele provincie werden opgeroepen hun tweede wagen te sturen > 88 voertuigen (43 tankautospuiten, ladderwagens, verreikers, etcetera), plus politie uit heel Midden-Nederland
18.55 uur: CoPi (commandocentrum) op P winkelcentrum en eerste gecoördineerde overleg tussen alle hulpverleners, waarna er nog acht volgden, de laatste om 04.00 uur
Doorlopend: In de loop van de uren werden dertien gaslekken gemeld, met evacuaties van huizen en straten tot gevolg
19.20 uur: Eerste overleg met ROT, het multidisciplinaire team van de provincie dat coördineert bij rampen
Besluit vanuit het CoPi tot het inrichten van een tweede crisiscentrum voor het buitengebied in de Veldschuur van Staatsbosbeheer
19.45 uur: Geen opschaling naar GRIP 3; de gaslekken waren voldoende onder controle en grootschalige evacuatie van de bevolking was niet meer aan de orde 20.00 uur: Het NOS Journaal opende met de natuurramp in Leersum
20.02 uur: NL-Alert; geen 112 meer bellen wegens overbelasting van de meldkamer, behalve in levensbedreigende situaties. Het aantal meldingen dat daarna binnenkwam is onbekend, vanwege bijschakelen van andere meldkamers
In de loop van de avond: Inrichting noodopvang door de gemeente in SCC DE Binder plus noodhulp vanuit Stichting Salvage, de Leersumse AH levert te voet met winkelwagentjes proviand voor 150 man
21.25 uur: Alarmering Ministerie van Binnenlandse Zaken
In de chaos werden 21 huizen onbewoonbaar verklaard, later werd dat teruggebracht tot zes
22.30-01.00 uur: Zoekactie naar slachtoffers door Leersumse brandweerlieden en boswachters van Staatsbosbeheer. Met gevaar voor eigen leven zochten zij vooral op gehoor in een totaal onherkenbaar bos waar nog voortdurend bomen en takken vielen
23.38 uur: Afschaling naar GRIP 1
04.29 uur: Afschaling naar GRIP 0: de situatie werd door de crisisorganisatie weer als normaal ingeschat, ook al stonden er naar schatting nog meer dan vijftig PRIO 2-meldingen open
Volgende week deel 2: Tijdlijn van de nasleep
Disclaimer: de auteur heeft geprobeerd volledig te zijn in deze tijdlijn. Desondanks zullen er door de omvang van de natuurramp en de chaotische situatie die volgde, zaken onvermeld zijn gebleven die betrokkenen ook als relevant ervaren. Van sommige gebeurtenissen is geen exact tijdstip bekend.
Bronnen: Nieuwsblad De Kaap, en boek ‘Alsof de hemel naar beneden kwam’ De valwind van Leersum e.o. van 18 juni 2021 - een natuurramp in verhalen en achtergronden, door Edith Hazelzet, 2023, Nabij Producties.