Bastaardkinderen eisen excuses
11 mei 2026 om 12:55Lucas Verberne (63) is een kind van een ongehuwde moeder en daarom gedwongen geadopteerd. Zijn pleegouders wilden hem niet zeggen wie hem ter wereld had gebracht en wat zijn echte naam was, zegt hij in Trouw van 25 april jl. Dat frustreert hem. Op 15-jarige leeftijd, alleen thuis, vindt Verberne zijn doopbewijs. Daar leest hij de naam van zijn biologische moeder. Lang blijft hij boos op haar, totdat hij beseft dat zij destijds helemaal geen keus had. In de religieuze samenleving van de naoorlogse jaren droeg de kerk het beeld uit dat ongehuwde moeders het daglicht niet waard zijn. Het kind van een ongehuwde moeder is een bastaard. De Bijbel heeft daar een onheilspellend oordeel over.
In het Bijbelboek Deuteronomium 23:2 staat, ik citeer ,,geen bastaard zal in de vergadering des Heeren komen; zelfs zijn tiende geslacht zal in de vergadering des Heeren niet komen”. Kortom, als kind van een ongehuwde moeder ben je reddeloos verloren. Dit religieus dogma doet afstandsmoeders, bastaardkinderen en families veel pijn en verdriet. In november vorig jaar verscheen op last van het ministerie van rechtshandhaving het rapport Schade door Schande, dat deze praktijken in kaart brengt. De regering wil deze zomer excuses maken voor de rol die overheidsorganen daarin hadden. Afstandsmoeders en bastaardkinderen eisen ook excuus van kerken. En terecht.
Zelf ben ik opgegroeid als gereformeerd jongetje, leerling op de School met den Bijbel met een 10 voor Bijbelkennis en Psalmvers. Op 10-jarige leeftijd kreeg ik toevallig het trouwboekje van mijn ouders in handen en las daarin dat zij trouwden toen ik anderhalf jaar oud was. Ik ben een bastaard en kom nooit in de hemel, flitst door me heen. Een etmaal later na een gesprek met de meester en mijn beide ouders was ik eruit. Mijn moeder had op 18-jarige leeftijd geweigerd mij af te staan. Het is mijn kind en ik voed het op, had ze gezegd. Mijn grootouders nemen mij liefdevol op. Een jaar later ontmoet mijn moeder op de gymclub een knappe turner, net teruggekeerd na vier jaar dienstplicht in Nederlands-Indië. Zij trouwen.
Mijn pleegvader geeft mij zijn achternaam. Hij neemt in navolging van mijn moeder en haar ouders van meet af verantwoordelijkheid en wordt mijn grote voorbeeld. Bij mij wint de liefde van schaamte en religieuze dogma's. Dan ben ik geen bastaard, maar een bofkont! De ambitie om ooit dominee te worden, heb ik toen wel verlaten. Je kunt niet onderwijzen uit een boek, dat je geboorte miskent. Ik word gymmeester, net als mijn vader en moeder, besloot ik. Zo is geschied.