[Annasr Moskee], Driebergen (2)
6 mei 2026 om 12:21Ruim zestig jaar geleden kwamen de eerste ‘gastarbeiders’ uit Turkije en Marokko in Driebergen. In het vorige deel over de Annasr Moskee was te lezen dat het tot 2004 duurde voordat de Turkse en Marokkaanse gemeenschap een stenen geloofsgebouw konden betrekken. De moskeeën staan er niet alleen voor Turkse en Marokkaanse moslims, maar voor alle moslims uit de omgeving. Inmiddels komen de gebruikers van de moskeeën uit allerlei landen en is het daarom een rijk en veelzijdig gezelschap.
In een tweede gesprek met Faysal Bakour, Mustapha Amakrane en Wim Schouten wordt dieper ingegaan op de bijzondere vieringen in de moskee. De Ramadan is al weer even geleden, maar juist tijdens deze vastenmaand viel op hoe divers de gemeenschap is. Tijdens de gezamenlijke maaltijd na zonsondergang, de iftar, namen moslims met verschillende achtergronden - zoals Syriërs en Marokkanen - hun eigen gerechten mee. Voorafgaand aan de iftar is er een oproep tot gebed. De zon gaat net onder, waarna het vasten wordt gebroken met een slokje water en een dadel. Daarna gaat de imam voor in gebed. Na het gebed wordt de maaltijd uitgebreid voortgezet. Iedereen heeft iets meegenomen van huis, bijvoorbeeld een kom ‘harira’ (soep) of ‘briwats’ (een soort driehoekige gevulde hapjes met kip of vis). De iftars worden meerdere keren gezamenlijk georganiseerd tijdens de Ramadan.
EID AL-FITR Als de Ramadan ten einde komt, bij het verschijnen van de nieuwe maan, wordt dit gevierd met het ‘Suikerfeest’, ook wel ‘Eid al-Fitr’ genoemd. De dag begint met een gebed onder leiding van de imam. Hij prijst de gelovigen voor hun doorzettingsvermogen en spoort hen aan dit ook na de Ramadan vol te houden. De zoon van Faysal Bakour verwoordde het als volgt: ,,De Ramadan is eigenlijk als een soort ziekenhuis. Je gaat er ziek in en je hebt dertig dagen om te herstellen. Dan kom je er weer gezond uit.” Bakour: ,,Tijdens de Ramadan is het een extra kans om een ruzie bij te leggen en opnieuw te beginnen met een schone lei.” De imam benadrukt dat de Ramadan ieder jaar een herinnering is aan hoe je goed moet doen, goed moet zijn voor je medemens. Zo word je ieder jaar een beter mens. Deze boodschap klinkt ook in de wekelijkse vrijdagpreek, maar tijdens de Ramadan wordt dit nog eens extra benadrukt. Het feest dat volgt op de Ramadan wordt het ‘Suikerfeest’ genoemd, omdat er zoet gebak en koekjes worden gegeten en uitgedeeld aan familie, maar ook aan buren en anderen. Families bezoeken elkaar en wensen elkaar een goede ‘Eid al-Fitr’ of ‘Eid Mubarak’, een gezegend feest toe.
Wim Schouten: ,,Ruim twee maanden na het Suikerfeest is het ‘Offerfeest’, een feest dat drie dagen duurt. Het Suikerfeest (Eid al-Fitr) wordt het ‘kleine feest’ genoemd, maar wordt groots gevierd. Het Offerfeest, ‘Eid al-Adha’, is eigenlijk het grote feest en wordt gelinkt aan de ‘hadj’, de pelgrimstocht die iedere moslim eens hoopt te maken naar Mekka. De hadj vindt plaats rond het Offerfeest en de ‘umrah’ is de kleine bedevaart die het hele jaar ondernomen mag worden. Tijdens de hadj is het traditie dat mannen in het wit gekleed gaan. Zij dragen slechts twee katoenen doeken. Voor vrouwen geldt geen specifiek kledingvoorschrift, behalve dat hun kleding eenvoudig en bedekkend is. Mustapha Amakrane: ,,Je ziet dan geen verschil tussen de mensen. Een vrachtwagenchauffeur is dan hetzelfde gekleed als een koning. Of je rijk bent, arm, groot, klein, dik of dun, iedereen is gelijk.” Schouten: ,,Als je geboren wordt, word je meestal eerst gewikkeld in een doek en als je overlijdt, word je ook begraven in een witte katoenen doek.” Bakour: ,,Het Offerfeest gaat ook over delen. Het is traditie om tijdens het Offerfeest een dier, zoals een schaap, geit of rund, te slachten. Een derde deel is voor je gezin, een derde deel is voor buren of kennissen en het laatste derde deel schenk je aan mensen van wie je weet dat ze het niet breed hebben. Tegenwoordig zijn er ook organisaties die dit namens mensen regelen.”
PELGRIMSTOCHT Schouten: ,,Voor de hadj wordt vaak een heel leven lang gespaard. Voor een moslim is het belangrijk om deze pelgrimstocht één keer in het leven te doen. Faysal en ik hebben de umrah gedaan, de kleine bedevaart. Mustapha heeft zowel de umrah als de hadj gedaan. Het is een bijzondere ervaring: soms voelt het heel rustig en sereen, ondanks de duizenden mensen om je heen uit alle hoeken van de wereld. Op andere momenten is het juist druk en besef je dat iedereen je naaste is. Het is de bedoeling dat je zeven keer om de Kaäba loopt. De Kaäba is een belangrijke plek in Mekka en vormt de gebedsrichting voor alle moslims. Niet om te aanbidden, maar als gezamenlijk richtpunt. Tijdens het lopen spreek je smeekbeden uit. Daarna ga je naar de heuvels Safa en Marwa, waar je zeven keer heen en weer loopt tussen de twee heuvels. Deze traditie verwijst naar het verhaal van Hagar en haar zoon Ismaël. Hagar was in de woestijn wanhopig op zoek naar water. Volgens de overlevering ontstond daar een bron, die nog altijd door pelgrims wordt bezocht en van wordt gedronken. Een ander belangrijk onderdeel van de hadj is het verblijf op de vlakte van Arafat. ‘Arafat is de hadj’, wordt vaak gezegd.”
,, Voor de hadj wordt vaak een leven lang gespaard
Bakour: ,,Het is opvallend dat de vieringen steeds bekender worden en dat er steeds meer aandacht voor is. Winkels spelen hierop in en ook op scholen en in het bedrijfsleven wordt er vaker rekening mee gehouden. Tegelijkertijd lijkt de politiek in De Haag nog niet zover dat de islam overal als vanzelfsprekend wordt geaccepteerd. Het is bijzonder dat moslims tegenover joden worden gezet, terwijl er ook overeenkomsten zijn, zoals het verhaal van Mozes en de uittocht uit Egypte. In de moskee zijn Davidsterren en Salomonsterren terug te zien in de versieringen. De islam benadrukt het belang van rechtvaardigheid en respect in de omgang met anderen en tot slot: het is belangrijk om te luisteren wát er gezegd wordt, niet wie het zegt. Leren speelt daarin een belangrijke rol: een proces dat volgens de islam een leven lang doorgaat.”
Met dank aan Mustapha Amakrane, Faysal Bakour en Wim Schouten.
