Nieuw Amelisweerd

20 mei 2022 om 09:47

Boven op het landhuis is één klokje te zien. Ze heeft een diameter van 27,7 cm en heeft in totaal 5 ringen. Ze heeft geen luidtouw en klepel meer.

Vóór omstreeks 1740 hing er een klok aan de zuidzijde van het landhuis. Dit was de kant van de moestuin. In 1740 werd de tuinmanswoning/koetshuis gebouwd dat een eigen schaftklokje kreeg. Op de zuidkant van de tuinmanswoning hangt het (helaas lege) klokkenstoeltje nog steeds.

Het klokje van het hoofdhuis werd verplaatst naar het noorden van het huis, waarschijnlijk omdat daar in het midden van de 18e eeuw een moestuincomplex met slangenmuur en boomgaard vervaardigd werd. De keuken lag ook aan deze kant van het pand, dus dat was makkelijk luiden als de koffie klaar was!

In 1864 werd het landhuis verbouwd. Doel was een voornamere uitstraling. Het klokje kwam in de klokkenstoel op het dak te staan. Het bijdragen aan “de voornamere indruk", kan een reden zijn geweest, maar kan ook functioneel van aard zijn geweest. De vele werklieden waren zo vást beter te bereiken.

Een overleveringsverhaal vertelt dat het huidige klokje rond 1960 naar Nieuw Amelisweerd gekomen is, nadat zij dienst had gedaan als brandklok op een brandspuithuisje. (Wagenstraat 50 te Utrecht). Dat zal voor 1964 geweest moeten zijn, want toen verliet de familie Bosch van Drakestein het landgoed. De gemeente Utrecht werd eigenaar en na enige jaren leegstand werd het in 1971 gekraakt.

De klok was toen van binnen zo verroest, dat tijdens het luiden door de toenmalige bewoners het klepeloog afbrak en de klepel eruit is gevlogen. Ook werd tijdens een verfbeurt het hele pand, inclusief de klok, in de witte verf gezet. Dit was een verwijzing naar waar het landgoed bekend om staat; haar sneeuwklokjes!

Voordat de gemeente Utrecht een aantal jaar geleden Nieuw Amelisweerd verkocht aan een vastgoedbedrijf, werd de klok ontdaan van haar witte verf. Helaas is de klok verder niet in de oorspronkelijke staat teruggebracht.

Met dank aan Maarten van Deventer en Johan van den Hurk.

Daniëlle Alexander 

Daniëlle Alexander is luider en luidmeester bij het Utrechts Klokkenluiders Gilde, wat haar affiniteit met luidklokken en het (im)materiële erfgoed verklaart. Nieuwsgierig geworden? Kijk dan eens op www.Utrechtsklokkenluidersgilde.nl

Bronnen

Drs.  B. Olde Meierink, Kastelen en ridderhofsteden in Utrecht (Utrecht, 1995);

Artikelen uit: De Amstelbode, Onze Tuinen, De Nederlandsche Jager en De Tijd;

Met dank aan de huidige bewoners van Nieuw Amelisweerd en Hans Hermans.