'Het is toch een stukje [vooruitgang]'
Figaro Antonio bouwt 'moleculator'
De eerste vraag die rijst, is wat een 'moleculator' precies is. Antonio: ,,Dat is een samenvoeging van de woorden 'moleculen' en 'ventilator' omdat warmte een kwestie is van moleculen die sneller gaan bewegen."
,,Maar laat ik bij het begin beginnen. Achter in mijn tuin heb ik een blokhut staan waar ik vaak knutsel. Nou is die hut wel goed geïsoleerd, maar in de winter kan het desondanks behoorlijk koud worden. En ik heb wel een klein kacheltje waarmee ik de temperatuur wat aangenamer kan maken, maar op een gegeven moment zag ik op youtube een filmpje van een man die zelf zo'n warmtesysteem bouwde. Dat fascineerde mij zodanig dat ik besloot om dat ook te doen."
Hoe werkt het precies? ,,Daarvoor moet ik wat technische dingen uitleggen", reageert Antonio. ,,Waar je tegenaan kijkt, is een oud raamkozijn dat ik afgelopen zomer uit een container viste bij een pand waar ze aan het verbouwen waren. Daar heb ik een soort kast achter gebouwd met een diepte van ongeveer 10 centimeter. In die kast zie je 16 kolommen staan die bestaan uit bierblikjes waarvan de boven- en onderkanten zijn verwijderd en die vervolgens op elkaar zijn gelijmd. Daarna heb ik ze met zwarte hittebestendige verf gespoten. De grap is dat bij helder vriezend weer met zon de temperatuur in die kast oploopt tot zo'n 80 graden. Boven en onder de kolommen zitten respectievelijk vier en twee ventilatortjes, afkomstig uit oude computers. De twee ventilatoren onder blazen koude lucht vanuit de hut naar de buizen en boven heb je er dus vier die de warme lucht de hut in blazen. En het geheel word gevoed door een zonnepaneel."
EXPERIMENTEEL ,,Het is nu nog in een experimentele fase. Het zonnepaneel dat ik nu gebruik, blijkt net niet genoeg stroom te leveren om alles goed te laten draaien dus daar moet ik nog een zwaarder exemplaar voor aanschaffen. Voorlopig test ik het nog uit met een voeding van 12 volt."
Binnenin de hut zijn in de betreffende wand de zes gaten te zien waarin zich de ventilatoren bevinden alsmede een schakelkastje. ,,Ik kan alle ventilatoren stuk voor stuk inschakelen", verduidelijkt Antonio. ,,Zo kan ik de luchtcirculatie precies afstemmen op de situatie van het moment. Geen twee dagen zijn natuurlijk hetzelfde en dan is het belangrijk dat de opbrengst optimaal is. Dat wil zeggen: soms moet je zowel bovenin als onderin aanvoer wat kunnen temperen om te voorkomen dat er koudere lucht naar binnen komt."
RESULTATEN De eerste testresultaten zijn bevredigend te noemen. In de hut heeft Antonio een gecombineerde temperatuur- en hygrometer hangen die hij van uur tot uur afleest en waarvan hij de veranderende waardes optekent. ,,Je ziet dat de temperatuur oploopt en de vochtigheidsgraad afneemt. Als ik eenmaal het juiste zonnepaneel heb, zet ik er een timer tussen. Dan laat ik bijvoorbeeld op de zaterdag het systeem om 9 uur 's ochtends inschakelen zodat ik om een uur of 10 mijn hut binnen kan stappen als het al aangenaam warm is. En natuurlijk zal het voorkomen dat je winterdagen hebt waarbij er geen of nauwelijks zon is zodat ik alsnog mijn oorspronkelijke kacheltje moet gebruiken, maar alle dagen dat dat niet hoeft, zijn gewonnen. Want hoe je het ook wendt of keert: per saldo boek je toch winst en wie het kleine niet eert..." Hij zegt het met een brede grijns.
Daarna wordt hij weer ernstig en vertelt over een ander technisch aspect waar hij tegenaan liep: ,,Je denkt dat iedere ventilator precies gelijk is, maar ik ontdekte dat de ene ventilator bovenin harder draaide dan de andere. Ik heb me laten vertellen dat dat heeft te maken met de verschillende milliampères van de motortjes. Dat werkt juist in het voordeel want als ik de aanvoercapaciteit wat moet minderen, dan kan ik door de verschillende mogelijke combinaties de luchtstroom nog beter doseren."
FLINKE KLUS Was het veel werk om de 'moleculator' te bouwen? Figaro: ,,Dat kun je wel zeggen. Ik ben er aan begonnen ergens in mei en een week of drie geleden was het geheel dan zo ver dat ik het kon monteren. Om te beginnen moest ik voldoende blikjes verzamelen want als je alle blikjes achter elkaar zou leggen dan kom je uit op een rij van ruim 25 meter. Dus aan iedereen in mijn kennissenkring liet ik weten dat ze de blikjes niet mochten weggooien. Daar werd stevig gehoor aan gegeven. En toen begon er een serie tijdrovende bezigheden: de boven- en onderkanten uit de blikjes zagen, alles op elkaar lijmen, het spuiten met verf en dan de constructie zelf. Ik heb wel eens zo'n gelijmde kolom uit mijn handen laten vallen en toen lag die dus in drie stukken op de grond. Dus toen maar weer opnieuw gelijmd. En je moet vooraf alles ook goed in je hoofd hebben. Als je goed tussen de kolommen door kijkt, zie je op de achterwand aluminiumfolie zitten. Dat zit met spuitlijm vastgeplakt. De opzet daarvan is dat zonlicht dat tussen de kolommen door schijnt zo gereflecteerd wordt wat ook weer wat winst oplevert. Ik heb geen flauw idee over wat voor een waarde of welk percentage je het dan hebt, maar alle beetjes helpen."
,, Als het om technische zaken gaat, is er maar heel weinig echt onmogelijk
BEZINKEN En ik moet eerlijk bekennen dat ik mij soms wel eens afvroeg waar ik in vredesnaam aan begonnen was, maar ik heb me nooit laten ontmoedigen als er iets tegenzat. Dan ging ik gewoon even rustig een kopje thee drinken of een stuk wandelen in het bos om even de gedachten te verzetten. Op zo'n moment is dat het beste wat je kunt doen: afstand nemen. Dat is iets wat ik overigens wil meegeven aan andere mensen: als je ergens mee bezig bent en het loopt niet zoals het moet, laat het dan gewoon even bezinken. Als het om technische zaken gaat, is er maar heel weinig echt onmogelijk. Ieder mens is nou eenmaal van nature ingesteld op oplossingsgericht denken en als het er op aan komt, blijk je vroeg of laat toch heel vindingrijk te zijn. Op zich was het wel leuk om deze machine te bouwen, maar ik ben wel heel blij dat het inmiddels zover klaar is."
Inmiddels heeft Antonio al veel aanloop gehad van bekenden die heel nieuwsgierig waren geworden door zijn project waar hij zo lang aan werkte. ,,En dat kwam alleen maar door een filmpje dat ik ooit op youtube zag", laat hij grinnikend weten. ,,Nou gebeuren er in de wereld om ons heen allerlei vreselijke dingen en internet staat vol met onzin - om het maar zwak uit te drukken - maar je ziet dan toch ook dat er heel veel mensen zijn die kennis delen en dat is niet alleen mooi, maar het werkt ook aanstekelijk. Het is toch een stukje vooruitgang waar je zo aan werkt en dat is altijd een goede zaak."
Het is een diepgaande gedachte van een bescheiden man. Wel heeft Figaro nog een opmerking over het betreffende filmpje: ,,De man in dat filmpje liet weten dat het bouwen van zijn eigen machine ongeveer een week werk had gekost. Nou was zijn exemplaar weliswaar wat kleiner dan dat van mij, maar toch... als je ziet hoe lang ik er mee bezig ben geweest. Het moet hem toch wel meer tijd hebben gekost dan een week, lijkt mij. Maar laat ik niet te snel oordelen; misschien is de man wel een technicus die beschikt over machines en wellicht ook handiger dan ik. Ik heb het alleen maar kunnen maken door bij hem af te kijken; ik ben op mijn beurt weer handiger met de schaar en de tondeuse en zo hebben we allemaal onze eigen specialismen."
Na dit gezegd te hebben, loopt hij de blokhut in om te constateren dat het inmiddels weer een graad warmer is geworden. ,,Dat ziet er goed uit", laat hij tevreden weten terwijl hij de resultaten optekent. ,,Kom, we gaan nu eerst koffie drinken en dan kijken we over een kwartiertje weer op de meters."