Waar Nederland op 5 mei 1945 de bevrijding kon vieren, duurde de oorlog in Nederlands-Indië tot 15 augustus en volgde een vier jaar lange dekolonisatieoorlog. Over de Tweede Wereldoorlog in Zuidoost-Azië en de bevrijding overzee van de voormalige kolonie Nederlands-Indië is weinig bekend bij middelbare scholieren. Reden voor schrijfster Simone Berger om lesmateriaal te ontwikkelen, waarmee jongeren meer leren over deze geschiedenis. Ruim 350 middelbare scholen in Zuid-Holland ontvangen in september ‘De bevrijding in Nederlands-Indië en de Tweede Wereldoorlog in Zuidoost-Azië’. 

Het lespakket bestaat uit het jubileumboek De lange reis van de poesaka, zes lesbrieven, een documentaire en een geïllustreerde docentenhandleiding voor de docenten geschiedenis en maatschappijleer. Hiermee kunnen scholieren vanaf jaarlaag drie zelf aan de slag met digitale (oorlogs)bronnen en online op zoek gaan naar de verhalen achter de personen. In de documentaire vertellen zes overlevenden, als laatste ooggetuigen, over gebeurtenissen die deel uitmaken van de Nederlandse geschiedenis. Het historische beeld- en filmmateriaal maakt dit verleden voelbaar.

GEZICHT In 2018 verscheen het boek ‘De lange reis van de poesaka; Indische tastbare herinneringen‘. Samen met fotograaf Armando Ello, portretteerde Berger personen met hun poesaka, een ‘erfstuk’ dat symbool staat voor hun familiegeschiedenis. Deze poesaka’s en de verhalen erover geven het Indische verleden en de geschiedenis een gezicht. Naast schrijven geeft Simone Berger ook interactieve lezingen en workshops over familiegeschiedenis en Nederlands-Indië. Zij is opgegroeid met de verhalen van haar familie over het leven in Medan op Sumatra. In 2016 verscheen haar eerste boek Istori Kita. Jouw familiegeschiedenis, een leidraad en doe-boek om de herinneringen terug te brengen en samen met familieleden vast te leggen voor de volgende generaties. ,,Ik merk dat mijn boeken als hulpmiddel omarmd worden om weer in gesprek te gaan met de familie. Dat maakt me dankbaar”, zegt Berger. Haar hart, gevoel en passie vertelden haar altijd al dat ze iets wilde bijdragen. Omdat ze zag hoe het verleden de levens van haar eigen grootouders, haar vader en zijn broer en zussen veranderde.

VERGETELHEID Berger is blij dat zij dit lespakket met een bijdrage van de Provincie Zuid-Holland heeft mogen realiseren. En dat veel mensen in het kader van het herdenkingsjaar ‘75 jaar vrijheid’ initiatieven ontplooien om te blijven herdenken. ,,We moeten ervoor zorgen dat bij de jongere generatie de koloniale geschiedenis niet in de vergetelheid raakt”. Het is dan ook haar grote wens om het lespakket landelijk uit te rollen.

De lange reis van de poesaka is verkrijgbaar bij The Read Shop in Doorn of andere boekhandels.

door Babs Bouwman